Lin Ning

Lin Ning – fantastyczny pomnik nad Jeziorem Genewskim

W pierwszej chwili, gdy usłyszałem o postaci Lin Ning i niezwykłym pomniku upamiętniającym jej historię, pomyślałem, że to kolejna barwna legenda, która krąży wśród turystów. Dlaczego ktoś miałby stawiać wyjątkową rzeźbę nad Jeziorem Genewskim, w miejscu, gdzie kwitnie kultura i spotyka się tyle różnych narodowości? A jednak – niewielka wzmianka na temat tej instalacji i kilka fotografii, jakie mignęły mi kiedyś w przewodniku, kusiły, by sprawdzić całą sprawę na własną rękę.

Zwłaszcza że od dawna szukam przygód w miejscach, w których sztuka przeplata się z codziennością. To właśnie tam czuję się jak w swoim żywiole – ja, Barnaba, powszechnie zwany Barni Brodaty, Poznańczyk z krwi i kości, łowca opowieści i fan wszystkiego, co pachnie kulturą, teatrem, kinem i nierzadko muzyką. Dla mnie podróż to nie tylko przemieszczanie się – to poszerzanie horyzontów i kolekcjonowanie historii, którymi potem dzielę się na blogu, zamiast wrzucać je na social media. Tak powstał kolejny wpis: relacja, reportaż i zarazem recenzja magicznego miejsca przy brzegach Jeziora Genewskiego.

Skąd ten pomysł i jak wszystko się zaczęło?

Rok temu zobaczyłem w sieci zdjęcie rzeźby, która kształtem przypominała postać człowieka w tańcu. Opisano ją jako „tajemniczy pomnik Lin Ning”. Niewiele wskazywało na to, by był to obiekt powszechnie znany turystom, więc tym bardziej poczułem dreszcz emocji. Ot, wpadam czasem na takie tropy i od razu pojawia się we mnie pasja odkrywcy. Moi przyjaciele mówią, że opowiadam o takich rzeczach z zacięciem Indiany Jonesa. Może i mają rację – uwielbiam nieoczywiste historie oraz gawędziarstwo z dreszczykiem.

Gdy dokopałem się do wzmianki, że ów monument stoi gdzieś w okolicach Montreux, od razu zacząłem planować podróż. Montreux to miejsce słynące z festiwalu jazzowego, a okolice Jeziora Genewskiego bywają pełne artystycznego klimatu. Nie sposób się tam nudzić – to region, w którym sztuka wręcz wylewa się z ulic, kawiarni i niewielkich muzeów. A że od małego wędruję po świecie, z plecakiem i w turystycznych butach, nic mnie nie mogło powstrzymać od wyprawy. Nic – poza ewentualnym kaprysem mojego starego Land Rovera Discovery.

Z Poznania nad Jezioro Genewskie – krótka opowieść drogi

Nie ukrywam: odległość między Poznaniem a Jeziorem Genewskim to kawał drogi, zwłaszcza jeśli jedzie się Land Roverem, który ma swoje humory i potrafi zamienić gładką trasę w przygodę na pół dnia. Ale to właśnie sprawia, że czuję, iż żyję naprawdę. Berdo, mój wierny towarzysz z Bieszczad, nie narzekał – dla niego każda podróż to okazja, by powystawiać pysk za okno i łapać nowe zapachy.

Przebijaliśmy się przez autostrady, popijając kawę z termosu, słuchając ulubionych piosenek i co jakiś czas zerkając na mapę, by nie zboczyć z trasy. W końcu dotarliśmy w okolice Montreux – a tam przywitał nas łagodny klimat, soczysta zieleń i powietrze tak świeże, że aż chciało się nim oddychać pełną piersią. Wiedziałem, że gdzieś niedaleko tej idyllicznej scenerii czeka na mnie ów niesamowity pomnik – Lin Ning, któremu przypisywano niemal mistyczne znaczenie.

Krótka instrukcja, jak dojechać i co warto wiedzieć:

Zaplanuj trasę z wyprzedzeniem – żeby ominąć niepotrzebne korki i mieć czas na podziwianie widoków.
Zaopatrz się w walutę lokalną – niektóre drobne sklepiki wolą gotówkę, choć karty płatnicze też są powszechnie akceptowane.
Uważaj na limity prędkości – w Szwajcarii przepisy są dość surowe, a mandaty mogą przyprawić o lekki zawrót głowy.
Weź coś ciepłego – nad samym jeziorem bywa przyjemnie, ale wieczory mogą być chłodne.
Uzbrój się w odrobinę cierpliwości – Land Rover Discovery (jeśli też taki posiadasz) potrafi być wybredny, zwłaszcza przy górskich podjazdach.

Pierwsze wrażenie: spotkanie z Lin Ning

Niezwykła rzecz, ale kiedy stanąłem przed tą rzeźbą, naprawdę poczułem coś w rodzaju uniesienia. Pomnik przedstawiał smukłą, nieco abstrakcyjną postać kobiecą, ustawioną na kamiennym cokole tuż przy wodzie. Słońce odbijało się w metalicznej powierzchni figury, nadając jej blasku. Z opisu, który udało mi się odczytać na niewielkiej tabliczce (angielsko-francuskiej), wynikało, że Lin Ning to niegdysiejsza poetka i rewolucjonistka z Dalekiego Wschodu – człowiek, który swoją postawą i dziełami emanował wolnością ducha.

Dlaczego akurat nad Jeziorem Genewskim? Jak głosi legenda (czy raczej opowieść zawarta w mini-eseju dołączonym do pomnika), Lin Ning spędziła kilka miesięcy w Europie, zatrzymując się w okolicach Montreux, gdzie tworzyła pod wpływem piękna przyrody i natchnienia, jakie dało jej to miejsce. Być może zyskane tu doświadczenia miały wpływ na dalsze jej losy i działalność artystyczną. W każdym razie, to właśnie tu przyjeżdżają fani jej poezji czy wszelkiej maści esteci, by spojrzeć w oczy metalowej sylwetce, uniesionej w geście przypominającym jednocześnie taniec i protest.

Dlaczego ta rzeźba jest „fantastyczna”?

Na takie pytanie odpowiem w kilku punktach:

Abstrakcyjny kształt – Nie znajdziesz tu wiernej repliki osoby, raczej symbol ruchu, dynamiki i niepokornej duszy artystki.
Połączenie z naturą – Metaliczna powierzchnia wydaje się łączyć z taflą wody, zwłaszcza o zachodzie słońca.
Duch wolności – Historia Lin Ning kojarzy mi się z wolnością twórczą, co czuć w finezyjnych liniach pomnika.
Dbałość o detale – Choć rzeźba wydaje się prosta, przy bliższym spojrzeniu odkrywasz subtelne zdobienia, jakby wyryte w korpusie figury.
Wpisanie w krajobraz kulturalny – Montreux i okolice Jeziora Genewskiego słyną z festiwali oraz artystycznej atmosfery, więc postać rewolucyjnej poetki idealnie tam pasuje.

Trochę kultury, trochę reportażu – co czuje Barnaba?

Z racji mojego zamiłowania do teatru i kina, często zwracam uwagę na to, czy sztuka w przestrzeni publicznej budzi we mnie jakąś emocję podobną do tej, jaką mógłbym poczuć w trakcie spektaklu. Tutaj – zdecydowanie tak. Można sobie wyobrazić, że ta rzeźba to główna bohaterka dramatu, stojąca dumnie na scenie, za którą rozpościera się tło: woda Jeziora Genewskiego i majaczące w oddali Alpy. Jakby w finale spektaklu, w kulminacyjnym momencie, postać wyszła na brzeg, żeby powiedzieć widzom ważne przesłanie. Niby nic nie mówi (to wszak rzeźba), a jednak porusza wyobraźnię.

Z reporterskiego punktu widzenia warto wspomnieć, że miejsce jest przyjazne turystom. Kiedy tam dotarłem, spotkałem kilkoro pasjonatów fotografii. Jedna osoba przyjechała specjalnie z Niemiec, inny turysta z Włoch. Rozstawili statywy, czekając na moment idealnego światła, a Berdo, mój czworonóg, kręcił się niecierpliwie obok, zaciekawiony tym całym skupieniem. Słyszałem czasem słowa zachwytu: „C’est magnifique!”, „Che bellissimo!” – i mogę tylko potwierdzić, że w takich okolicznościach montowanie kadru nie potrzebuje dodatkowej inscenizacji. Tu natura i sztuka tworzą spójny duet.

Fotograficzne trofea – co warto uchwycić w kadrze?

Od lat dzielę się moimi fotograficznymi zachwytami, co jest też istotną częścią mojego bloga. W tym przypadku trudno było powstrzymać entuzjazm. Przez głowę przechodziły mi różne pomysły: z jednej strony chciałem zrobić klasyczne zdjęcie „na wprost”, by pokazać surowy wyraz rzeźby, z drugiej kusiło mnie uchwycenie refleksów słońca odbijanych w metalicznej powierzchni.

Polecam Ci takie ujęcia:

Rzeźba na tle jeziora – Tu kompozycja jest oczywista, ale efekt niesamowity. Im bliżej zachodu słońca, tym barwy ciekawsze.
Zdjęcie z dołu – Podejdź niemal do cokołu i skieruj obiektyw do góry. Figura Lin Ning jawi się wtedy niemal monumentalnie.
Fragmentaryczne zbliżenia – Zamiast pokazywać całość, spróbuj uwiecznić tylko detale, np. wygięcie „ramienia” czy zdobienia na korpusie.
Gra światła i cieni – O wczesnym poranku albo przy zachodzie powstają ciekawe kontrasty, które podkreślą dynamiczne kształty rzeźby.
Ujęcie z brzegiem Montreux – Jeśli masz odpowiedni obiektyw, spróbuj złapać budynki miasta w tle, tworząc panoramę z pomnikiem na pierwszym planie.

Dłuższa refleksja: sztuka w przestrzeni publicznej a wrażenia widza

Często zastanawiam się, dlaczego pomniki i rzeźby w przestrzeni miejskiej (czy też podmiejskiej) tak mocno działają na wyobraźnię. W przypadku Lin Ning podejrzewam, że wpływ ma nie tylko sam kształt, ale i kontekst. Jezioro Genewskie kojarzy się z elegancją, muzyką, artystycznym duchem. Znane jest z festiwali i wydarzeń kulturalnych, które przyciągają ludzi z całego świata. Umieszczenie pomnika rewolucyjnej poetki z Dalekiego Wschodu w takim miejscu staje się symbolem dialogu kultur, wolności i sztuki przekraczającej granice.

Dla mnie, człowieka pasjonującego się teatrem i filmem, to trochę jak scena finałowa w dramacie – artystka, która przybyła do Szwajcarii w poszukiwaniu inspiracji, zostawiła tu ślad w postaci pomnika, upamiętniającego jej siłę, a także wspólnotę, którą tworzą ludzie wrażliwi na piękno. Można tu doszukiwać się wielu wątków: od wątków biograficznych, przez polityczne (w końcu Lin Ning bywa nazywana rewolucjonistką), aż po czysto estetyczne, bo wkomponowanie się figury w krajobraz jeziora naprawdę robi wrażenie.

Ten monument – jak się dowiedziałem od miejscowego przewodnika, z którym uciąłem pogawędkę – bywa obiektem sporów. Niektórzy krytykują jego formę za zbyt wielką liczbę uproszczeń, a inni uważają, że symbolika jest zbyt abstrakcyjna i odrywa się od historycznych faktów. Mnie to nie przeszkadza, bo kocham sztukę, która pozostawia miejsce na interpretację. Kiedy stoisz przy tej rzeźbie, masz wrażenie, że Lin Ning zaprasza Cię do wspólnego tańca, a jednocześnie manifestuje: „Wolność wyrazu jest najważniejsza!”.

Zapomniane zakątki i małe kawiarnie – uroki lokalnego życia

Po intensywnym zachwycie pomnikiem i krótkiej sesji zdjęciowej wybrałem się na spacer wzdłuż brzegu jeziora. Trudno było nie zauważyć, jak czas płynie tu inaczej niż w wielu zatłoczonych turystycznych stolicach. Nad samym wodnym brzegiem spotkałem lokalnych artystów malujących pejzaże. Jeden z nich, słysząc, że rozmawiam z Berdem po polsku, zaczął do mnie zagadywać łamaną polszczyzną (okazało się, że studiował w Krakowie). Dostałem od niego małą pocztówkę z reprodukcją obrazu, przedstawiającego właśnie Lin Ning na tle Montreux. Takie małe gesty sprawiają, że wierzę w magię podróży i wciąż od nowa chcę snuć opowieści na swoim blogu, zamiast scrollować kolejne posty na social mediach.

Wieczorem zaszedłem do niewielkiej kawiarni, gdzie serwowano mocną, aromatyczną kawę oraz lokalne przysmaki. Rozmawiałem tam ze starszym panem, który pamiętał czasy, kiedy pomnik dopiero instalowano. Wyjaśnił, że to był dość gorący temat w lokalnej prasie – bo jak to, stawiać pomnik artystce z Chin, z niewyjaśnioną do końca biografią? Ale dziś, po latach, rzeźba stała się jednym z symboli Montreux, przyciągając ludzi tak jak mnie, szukających niecodziennych kulturalnych doznań.

Kilka refleksji z podróży, które warto zapamiętać:

Nie oceniaj pomnika zbyt pochopnie – abstrakcyjna forma może być zaproszeniem do dialogu z historią i sztuką.
Rozmawiaj z lokalnymi mieszkańcami – poznasz ciekawsze fakty, anegdoty i drobne, nieoficjalne szczegóły.
Dziesiątki fotek to nic złego – pozwól sobie na uchwycenie różnych wersji światła i atmosfery.
Zagłębiaj się w kontekst kulturowy – to właśnie on często stanowi klucz do zrozumienia, dlaczego rzeźba powstała w danym miejscu.
Odpocznij po zwiedzaniu – lampka miejscowego wina czy filiżanka gorącego napoju w kawiarni sprawia, że doznania tylko się utrwalają.

Podsumowanie: dlaczego warto poznać Lin Ning i Jeziorem Genewskim?

Po całym dniu wrażeń – od przyjazdu Land Roverem, przez poszukiwanie właściwej drogi i zmaganie się z kaprysami pogody, aż po wypicie pachnącej kawy w nadbrzeżnej kawiarni – czuję, że wizyta przy pomniku Lin Ning to coś więcej niż tylko kolejne turystyczne „check”. W tym miejscu spotyka się estetyka krajobrazu i duch wolności twórczej, a wszystko to doprawione jest historią kobiety, która podobno w młodości umknęła z rodzinnego kraju, by odnaleźć tu natchnienie.

Myślę, że dla każdego miłośnika kultury i historii świata to nie lada gratka. Dlatego, jeśli kochasz teatr, kino czy muzykę – a zarazem fascynuje Cię spotkanie z przyrodą i dziełami sztuki w plenerze – to miejsce jest Ci pisane. Nieważne, czy wpadniesz tu na dłuższy urlop, czy tylko w ramach jednodniowej wycieczki (choć akurat z Poznania trudno nazwać to „jednodniówką”). Zapewniam, że Lin Ning pozostawi w Twojej pamięci niezatarty ślad, a jeśli masz w sobie odrobinę romantycznego zacięcia, możesz nawet poczuć lekki dreszcz, słysząc szum wody i patrząc na metalową figurę o zmierzchu.

Pożegnanie z nadzieją na kolejne spotkania

Ta wyprawa przypomniała mi, dlaczego wciąż bardziej wolę pisać na blogu, niż zasypywać znajomych błyskawicznymi postami w mediach społecznościowych. Każde spotkanie z nowym miejscem, każda przygoda z historią czy sztuką, zasługuje na dłuższą formę – taką, która pozwoli smakować szczegóły i wczuć się w aurę miejsca. Mam nadzieję, że mój opis nad Jeziorem Genewskim pomoże Ci poczuć choć odrobinę tego, co sam doświadczyłem.

A czy Ty nie zastanawiasz się przypadkiem nad kolejną podróżą? Może w to samo miejsce, może gdzie indziej. Ja – Barnaba, Barni Brodaty, Poznańczyk – już kalkuluję następną trasę, bo Land Rover mruczy cichutko, jakby chciał ruszać dalej, a Berdo węszy przy drzwiach, czując, że świat jest pełen sekretów, które tylko czekają, by je odkryć. Życzę Ci, byś i Ty poczuł ten zew przygody, fotografii, kultury i natury. I nie przejmuj się, jeśli czasem droga wyda się długa – to część uroku. Przecież najważniejsze są historie, jakie przywozimy z podróży.